Toan táo nhân chính là nhân hạt già phơi hay sấy khô của cây Táo ta, có hình tròn dẹt hoặc hình bầu dục dài 0,6 – 1cm, rộng 0,5 – 0,7cm, dầy khoảng 0,3cm. Mặt ngoài mầu hồng tía hoặc nâu tía, trơn tru và láng bóng, có khi có đường vân nứt. Một mặt hơi phẳng, phía giữa có một đường vân dọc nổi lên, một mặt hơi lồi. Đầu nhọn có một chỗ lõm, hơi có mầu trắng. Vỏ của hạt cứng, bỏ vỏ này thì thấy 2 mảnh của nhân màu hơi vàng, nhiều chất dầu, hơi có mùi, vị ngọt. Về mùa thu, lúc quả chín được hái về, bỏ phần thịt và vỏ hạch, lấy nhân, phơi khô. Hạt thu về nguyên vẹn, vỏ màu hồng tía là tốt nhất.
Thành phần hóa học: Dầu, beta sitosterol, betulin, betulin acid, flavon C-glycosid, saponin và vitamin C.
Táo nhân có vị chua, tính bình, không độc.

tao-nhan

CÔNG DỤNG CỦA TOAN TÁO NHÂN
Toan táo nhân dùng làm thuốc ngủ, an thần trong trường hợp mất ngủ, hồi hộp, lo âu, hay quên, mồ hôi trộm. Người ta còn dùng lá táo chữa viêm phế quản, khó thở, đắp ngoài chữa lở loét, ung nhọt.
Với công dụng trên, táo nhân phù hợp cho những người:
• Người bị hư phiền, mất ngủ, hồi hộp, kinh sợ, phiền khát, hư hãn.
• Người bị mồ hôi trộm, mồ hôi tự ra, tâm phiền, huyết hư.
Liều dùng, cách dùng:
+ Người lớn uống 15-20 hạt có tác dụng trấn tĩnh và gây ngủ.
+ Táo nhân sao đen (Hắc táo nhân): Ngày 8-16g, dạng thuốc sắc, có thể dùng phối hợp với một số vị thuốc khác.

MỘT SỐ BÀI THUỐC DÙNG TOAN TÁO NHÂN
BỔ TÂM, AN THẦN:
• Bài 1:táo nhân sao 20g, tri mẫu 12g, phục linh 12g, xuyên khung 8g, cam thảo 8g. Sắc uống. Chữa yếu mệt, lo phiền, mất ngủ, tim hồi hộp, ra mồ hôi trộm, chóng mặt, hoa mắt.
• Bài 2:táo nhân sao 16g, cam thảo 4g, viễn chí nướng 8g, xương bồ 8g, đảng sâm 12g, phục linh 12g. Sắc uống. Chữa thần kinh suy nhược, hay quên, ngủ mê nhiều, biếng ăn, mệt mỏi rã rời.

BỔ ÂM, CẦM MỒ HÔI:
• Dùng cho các chứng bệnh do âm hư, nhiều mồ hôi.
• Bài thuốc:táo nhân sao 20g, sinh địa 20g, gạo tám thơm 63g. Sắc uống. Chữa lao phổi và sốt hâm hấp vào buổi chiều, do nhiều nguyên nhân gây mất ngủ, nhiều mồ hôi.

MỘT SỐ MÓN ĂN CÓ SỬ DỤNG TÁO NHÂN
• Cháo táo nhân:táo nhân 60g, gạo tẻ 200g, nước thục địa hoàng 100g. Toan táo sắc gạn lấy nước, nấu với gạo thành cháo, khi cháo chín nhừ, cho tiếp nước thục địa vào, đun sôi đều. Ăn tùy ý nhiều lần trong ngày. Dùng cho các trường hợp đau nhức cơ thể, bồn chồn kích ứng, hồi hộp mất ngủ.
• Nước hồ toan táo nhân, nhân sâm, phục linh:toan táo nhân 30g, nhân sâm 30g, phục linh 30g. Sấy khô, tán bột mịn. Mỗi lần 12 – 16g, hòa tan trong nước cháo loãng (hay nước bột năng). Ăn khi nóng. Dùng cho các trường hợp ra mồ hôi khi ngủ (mồ hôi trộm).
• Cháo nhị đông táo nhân:mạch đông 10g, thiên đông 10g, táo nhân 10g, gạo nếp 100g, đường trắng lượng thích hợp. Đem 3 dược liệu sắc lấy nước, nấu cháo gạo nếp, thêm đường. Dùng cho các trường hợp hồi hộp, đánh trống ngực, tim đập nhanh, mất ngủ.
• Viên nhục táo nhân thang:long nhãn 12g, toan táo nhân sao 15g, thêm nước đun cách thủy, cho ăn thường ngày. Dùng cho các trường hợp đau đầu mất ngủ.
• Cháo táo nhân:toan táo nhân 15g, gạo tẻ 150g. Táo nhân sao tán thành bột, nấu với gạo thành cháo, cho ăn khi đói. Hỗ trợ điều trị các trường hợp hồi hộp mất ngủ kích ứng tăng xúc cảm.
Kiêng kỵ: người thực tà uất hỏa cấm dùng.